ლაზარეს შაბათი და ბზობის წინა დღეები — განსაკუთრებული მნიშვნელობისაა. და სრულიად სამართლიანად ეწოდება მას ლაზარეს შაბათი, რადგან სწორედ ამ დღეს, ბზობის წინ, მოხდა ის დიდი სასწაული, როდესაც ჩვენმა ქრისტემ თავისი მეგობარი ლაზარე მკვდრეთით აღადგინა.
ზოგს შეიძლება დაებადოს კითხვა — და ერთმა ძმამ გუშინაც მითხრა: „ნუთუ ქრისტეს ზოგიერთი ადამიანი სხვებზე მეტად უყვარდა? ნუთუ მას ჰყავდა ადამიანები, რომლებიც განსაკუთრებით უყვარდა?“ არა, რა თქმა უნდა, ასე არ არის. როდესაც მახარებელი იოანე ამბობს, რომ ლაზარე ქრისტეს მეგობარი იყო, არსებითად ეს ნიშნავს, რომ ლაზარეს განსაკუთრებული სიყვარული ჰქონდა ქრისტეს მიმართ. და სიყვარულს ყოველთვის სიყვარულითვე პასუხობენ. ვინც მეტად უყვარს, ის მეტსაც იღებს.
ამიტომაც, როდესაც მახარებელი იოანე საკუთარ თავზე ამბობს: „რომელი უყვარდა იესოს“, ამით მთელ სიმართლეს კი არ ამბობს — ნუთუ იტყუება? არა. არამედ, თავმდაბლობის გამო მალავს მთელ რეალობას. რადგან, თუ იოანე ზუსტად იტყოდა, უნდა ეთქვა: „მოწაფე, რომელსაც განსაკუთრებით უყვარდა ქრისტე“. ეს იქნებოდა უფრო სრული სიმართლე.
ასე იყო ლაზარესა და მისი ოჯახის შემთხვევაშიც: მათ განსაკუთრებული სიყვარული ჰქონდათ ქრისტეს მიმართ. ამიტომ ქრისტეც ყოველთვის პასუხობდა იმ სიყვარულს, რომელსაც მას სწირავდნენ. იმიტომ კი არა, რომ ქრისტეს ჩვენი სიყვარული სჭირდებოდა — არა. არამედ ქრისტე, როგორც მოწყალე, შემბრალებელი და კაცთმოყვარე, ხარობს, როდესაც ჩვენ გვიყვარს იგი, რათა თავადაც გვაჩუქოს თავისი სიყვარული.
უსხეულო და განკაცებული ღმერთი-სიტყვა ხარობს და ნეტარებს, როდესაც ჩვენ, როგორც გონიერი და თავისუფალი არსებები, მას ჩვენს სიყვარულს ვუძღვნით, რათა მანაც ჩვენ მოგვმადლოს ბევრად მეტი — „ზედმეტად უხვად უფრო მეტი, ვიდრე ვითხოვთ ან მოველით“.
ამიტომაც ქრისტე წინასწარ ეუბნება თავის მოწაფეებს, თავის მორჩილებს, ლაზარეს მიძინების შესახებ და ამბობს: „ჩვენმა მეგობარმა ლაზარემ დაიძინა“. მაგრამ ისინი, ჯერ კიდევ სულიერად უმწიფარნი იყვნენ და ჯერ კიდევ არ შეეძლოთ ქრისტეს სიტყვების სიღრმის გაგება. თავიანთი უბრალოებით ეუბნებოდნენ: „უფალო, თუ დაიძინა, გადარჩება; გაიღვიძებს, რა უჭირს?“ მაშინ ქრისტე იძულებული გახდა მათ დონეზე ჩამოსულიყო და პირდაპირ ეთქვა: „ლაზარე, ჩვენი მეგობარი, მოკვდა“.
შემდეგ ქრისტე წავიდა ბეთანიაში და იქ შეხვდა ლაზარეს დებს. სწორედ მაშინ შედგა ის დიალოგი მართასთან, უფროს დასთან. მან უთხრა: „უფალო, აქ რომ ყოფილიყავი, ჩემი ძმა არ მოკვდებოდა“. ლაზარეს დებს სწამდათ, რომ ქრისტეს ძალა შესწევდა ადამიანს სიკვდილისგან დაეხსნა. მაშინ ქრისტემ უთხრა ეს მშვენიერი სიტყვები: „აღდგება შენი ძმა“. მათ კი უპასუხეს: „ვიცი, რომ აღდგება უკანასკნელ დღეს, საერთო აღდგომის ჟამს“. მაგრამ ქრისტე გულისხმობდა, რომ იგი რამდენიმე წუთში აღდგებოდა. ამიტომაც უთხრა მას: „მე ვარ აღდგომა და სიცოცხლე“.
როდესაც ქრისტე მივიდა ლაზარეს საფლავთან, იკითხა: „სად დადეთ იგი?“ განა შეიძლებოდა ეს არ სცოდნოდა მას, ვინც არის ყოველგან მყოფი და ყოვლით აღმავსებელი? განა შეიძლებოდა, არ სცოდნოდა მას, ვინც ადამიანს ჯერ კიდევ დაბადებამდე იცნობს? როგორც გულთამხილველმა, როგორც ყოვლისმპყრობელმა, როგორც ადამიანური ბუნების შემოქმედმა და განმახლებელმა — ნუთუ არ იცოდა, სად იყო ლაზარეს საფლავი? და მაინც, როგორც ადამიანი, თავმდაბლობის გამო კითხულობს.
მივიდა იქ, და გააღეს საფლავი, რომელიც იმ დროის ჩვეულების მიხედვით გამოქვაბულს წარმოადგენდა. შესასვლელს ქვა ეფარა, და ამ ქვით იყო იგი დახშული. როგორც კი ქვა მოიხსნა, ცუდი სუნი გამოვიდა. მართამ უთხრა: „უფალო, უკვე ყარს, რადგან ოთხი დღის მკვდარია“.
მაგრამ ამანაც ვერ შეაკავა ქრისტე. მან ძლიერად შეჰღაღადა ლაზარეს. რატომ წარმოთქვა ეს სიტყვა ასეთი ძლიერი ხმით? იმისთვის, რომ ეჩვენებინა თავისი მეუფება ადამიანზე, მთელ კაცობრიობაზე, მთელ ქმნილებაზე, და გამოეჩინა, რომ ჭეშმარიტად თვითონ იყო უფალი სიცოცხლისაც და სიკვდილისაც.
ამიტომ, ძმანო ჩემნო, ეს დიდი წუთია: ვნებათა წინ, ჯვარცმამდე ცოტა ხნით ადრე, ქრისტე მოვიდა ლაზარეს საფლავთან და, ვიდრე ლაზარეს აღადგენდა, ზეციურ მამას მადლობა შესწირა. თქვა ეს მშვენიერი სიტყვები: „მამაო, გმადლობ, რომ მომისმინე; მე ვიცოდი, რომ ყოველთვის მისმენ“.
ამ მადლიერებით ქრისტემ გვიჩვენა მართლმადიდებლური სულიერების ერთი არსებითი და უმნიშვნელოვანესი ელემენტი — სულიერი მიმართვა ღმერთისკენ, მუდმივი აღსრულება მამის წინაშე. ეს არასოდეს უნდა დაგვავიწყდეს. ჩვენი ნეტარი მოძღვარიც მუდამ უსვამდა ხაზს ამ სულიერ მიმართვას.
ამიტომაც ქრისტე, დიდი სასწაულების აღსრულებამდე, ყოველთვის მიმართავდა მამას. შეიძლება ვინმემ იკითხოს: „რატომ უნდა მიემართა მამას? განა თვითონ არ იყო მამასთან საიდუმლოდ და განუწყვეტლივ ერთობაში?“ რა თქმა უნდა, იყო. მაგრამ ამას ჩვენთვის აკეთებდა. როგორც თავად თქვა, ეს ხმა „ჩემთვის კი არა, თქვენთვის გაისმა“.
ამრიგად, ლაზარეს აღდგომა მხოლოდ ის კი არ იყო, რომ ლაზარე მკვდრეთით აღდგა. ამავე დროს განიკურნა მისი უკვე გახრწნადი სხეულიც, რომელიც ოთხი დღის განმავლობაში საფლავში იდო. და ის გამოვიდა გარეთ — იმ დროის წესისამებრ, სამარხის სახვევებში შეხვეული — მაგრამ სრულიად ბუნებრივად და ჯანმრთელად. ლაზარე იყო ცოცხალი და ჯანმრთელი ადამიანი, თითქოს არაფერი მომხდარიყოს. ქრისტემ თავისი სიტყვით უბრძანა მის სულს, კვლავ შესულიყო სხეულში, და ის გამოვიდა უვნებელი და საღი. ეს უდიდესი კურთხევა იყო.
და, როგორც უკვე ვთქვი, ქრისტემ ეს ყველაფერი აღასრულა ჯვარცმამდე, ვიდრე მას შეიპყრობდნენ, ვიდრე წიგნიერთა, ფარისეველთა და მღვდელმთავართა ხელში ჩავარდებოდა. ისინი მას უთვალთვალებდნენ და ლაზარეს მოკვლაც კი სურდათ, რადგან სწორედ მისი აღდგომის გამო ბევრმა ირწმუნა ქრისტე.
დიდი დღეა ეს, ძმანო ჩემნო. და წარმოიდგინეთ, რა სიხარული ექნებოდათ ლაზარეს დებს, როდესაც თავიანთ ძმასთან ერთად ტრაპეზს უმზადებდნენ ქრისტეს — უკვე მკვდრეთით აღდგენილ თავიანთ ძმასთან ერთად. რა მადლიერებით და სიხარულით გააწყობდნენ ამ სუფრას ქრისტესთვის.
ვფიქრობ, ჩვენ ადამიანებს ყველაზე დიდი პრობლემა სწორედ სიკვდილია. და აი, ქრისტე სწორედ ამ ადგილას, ჯვარცმამდე, დაპატიმრებამდე, იმ წუთების წინ, როდესაც ადამიანური თვალით შეიძლებოდა ვინმეს ეფიქრა, რომ იგი წარუმატებელი ადამიანი იყო — თითქოს მისი თანამეგობრობაც დაიშალა: ერთმა გასცა, მეორემ უარყო — სწორედ ამ დროს იქ იყო, ლაზარეს დებთან ერთად ტრაპეზზე.
მართას სურდა მისთვის განსაკუთრებული მადლიერება გამოეხატა. განსაკუთრებით კი მარიამს. ამიტომ მარიამმა აიღო ალაბასტრის ჭურჭელი სურნელოვანი ნელსაცხებლით და ქრისტეს ფეხებზე დაასხა იგი.
აქ განსაკუთრებით შემძვრელია ის, რომ მოციქულებმა არაფერი დამალეს. ყველაფერი, რაც მათ შინაგან ცხოვრებაში ხდებოდა, როგორც დადებითი, ისე უარყოფითი, გულწრფელად გადმოსცეს. ამიტომაც იუდას შესახებაც გვითხრეს სიმართლე: იგი იყო ვერცხლისმოყვარე, პატივმოყვარე, ფარული ხასიათის, დაუმორჩილებელი, და მასწავლებელს სათანადოდ არ აფასებდა. ამიტომ მაშინვე გააკრიტიკა ლაზარეს და მარიამი: „ეს ნელსაცხებელი შეიძლებოდა გაყიდულიყო სამას დინარად და ფული ღარიბებისთვის დარიგებულიყო“. იმ დროს სამასი დინარი საკმაოდ დიდი თანხა იყო.
მაგრამ მახარებელი იოანე იქვე შენიშნავს: ეს იმიტომ კი არ თქვა, რომ ღარიბებზე ზრუნავდა, არამედ იმიტომ, რომ სალაროს ინახავდა და რაც შიგ იდებოდა, იპარავდა. ესე იგი, ქურდი იყო. ამიტომ უნდოდა ეს ფულიც თავისთვის მიეთვისებინა.
ადამიანი შეძრწუნდება ჩვენი ქრისტეს სულგრძელობით. როგორ აძლევდა მას ქრისტე საშუალებას, მაშინ როდესაც, როგორც გულთამხილველმა, იცოდა, რომ ქურდი იყო? მაინც მას ეჭირა საერთო ყულაბა, რათა ბოლოს სრულიად უპასუხისმგებლო არ დარჩენილიყო, რათა არ ჰქონოდა მიზეზი.
შემდეგ ქრისტე მიდის იერუსალიმში და ყველანი მას საზეიმოდ ხვდებიან. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ის, რომ იგი ზის სახედარზე, რომელზეც ადრე არავის უჯდა. ამას ღრმა მნიშვნელობა აქვს. არა იმიტომ, თითქოს ქრისტეს ისეთი სახედარი სჭირდებოდა, რომელზეც ჯერ არავის ემგზავრა, თითქოს სხვა შეუფერებელი იყო. არა. მას უნდოდა ეჩვენებინა სიწმინდე, სისუფთავე, ქალწულებრივი სიწმინდე და უბიწოება.
ხედავთ, როგორ გამოხატავდა ქრისტე სიმბოლურად, რომ იგი არის ყველაფრის უფალი. მან თავის მოციქულებს უთხრა: თუ ვინმე გკითხავთ, რატომ მიგყავთ ვირი და ჩოჩორი, უთხარით: „უფალს სჭირდება იგი“. ამით გვიჩვენა, რომ უფალი არის მეუფე და ყოვლისმპყრობელი — როგორც გონიერი, ისე უგუნური ქმნილების, როგორც ცხოველთა, ისე კაცთა სამყაროს.
მართლაც ასე იყო. როგორც კი მათ, ვისაც ცხოველები ეკუთვნოდათ, ერთგვარი საყვედურით ჰკითხეს: „რატომ მიგყავთ ეს ვირი?“ — მოციქულებმა უპასუხეს: „უფალს სჭირდება“. და ხედავთ მოციქულთა მორჩილებასაც: როგორც უთხრა, ისე გააკეთეს. მაშინ მოიყვანეს ვირი, რათა ქრისტე ზედ დამჯდარიყო.
ყველანი ადიდებდნენ მას. და დიდი სასწაული იყო ისიც, რაც იერუსალიმში მოხდა: ჩვილები და პატარა ბავშვები შეჰღაღადებდნენ: „ოსანა მაღალთა შინა! კურთხეულ არს მომავალი სახელითა უფლისათა!“
როგორ შეიძლებოდა, რომ ამ ჩვილებს, რომელთაც ჯერ არც ლაპარაკი შეეძლოთ გამართულად, ასეთი სიტყვები ეთქვათ? ვინ ასწავლა მათ ეს? „ოსანა მაღალთა შინა! კურთხეულ არს მომავალი სახელითა უფლისათა!“ — ეს სულიწმიდამ განაბრძნო ისინი, რათა აღსრულებულიყო წინასწარმეტყველება: „ყრმათა და ძუძუთა მიერ განიმზადე ქება“.
ამგვარი თავმდაბლობით შევიდა ქრისტე იერუსალიმში და ყველამ მიიღო იგი. და როდესაც ზოგნი ამბობდნენ: „რატომ უნდა იყოს ასეთი შეძახილი? რატომ უნდა შეძრას ამან მთელი ქალაქი?“ — უფალმა თქვა: „თუ ესენი დადუმდებიან, ქვებიც კი ღაღადებენ“.
რა დიდებული სურათია ეს: ჩვენი მდაბალი და მშვიდი იესო, რომელიც ზის ჩოჩორზე და ვირზე, და მთელი ხალხი ადიდებს მას. და მაინც, სამწუხაროდ, იგივე ხალხი სულ ცოტა ხანში იტყვის: „წაიყვანე, წაიყვანე, ჯვარს აცვი იგი!“
მოდით, ვადიდოთ ჩვენი ქრისტე, ძმანო ჩემნო. ქრისტემ ეს ყველაფერი დაუშვა, რათა ბოლოს ეჩვენებინა: ნებით შევიპყრობი, ნებით ვეცვები ჯვარს, ნებით დავიმარხები და ნებით აღვდგები.
ვილოცოთ ყველამ, რომ ლაზარეს ეს აღდგომა, რომელმაც საერთო აღდგომა წინასწარ გამოსახა, და აგრეთვე ქრისტეს საკუთარი აღდგომა, რომელიც უკვე ახლოვდება — რადგან შეუძლებელი იყო, სიცოცხლე ხრწნილებას დაეკავებინა — ჩვენთვის გახდეს ძალის, რწმენისა და სიყვარულის წყარო.
აღმდგარმა ქრისტემ მოგვმადლოს ის ძალა და ის სიყვარული, რომ საღვთო სიყვარულით მუდამ ვეძებდეთ მას, მუდამ ვბაძავდეთ მას, მუდამ ვიცავდეთ მის მცნებებს, რათა ჩვენშიც მოვიდეს ის სიწმინდე, რომელსაც იგი უხვად ანიჭებს და ჩუქნის მათ, ვინც მას ეძებს, ვინც მას ესწრაფვის და ვისაც იგი უყვარს.
ამინ.
წყარო: https://www.pemptousia.gr
