ღვთის მადლმა შეგვკრიბა დღეს, დიდი მარხვის შუაგულში, რათა გამოვხატოთ უფლისადმი ჩვენი სწრაფვა მისი ხსნისკენ, სიბრძნის სულის მოხვეჭისა და მისი მცნებების წვდომისკენ.
თუმცა, წმინდა წერილი გვაფრთხილებს: „შეუძლებელია უგულო ადამიანმა შეიძინოს სიბრძნე“. რა არის ჩვენთვის, ქრისტიანებისთვის, „გული“ და როგორი ადამიანი შეიძლება იწოდოს „უგულოდ“?
თითოეული ადამიანის გული ღვთის მიერ განსაკუთრებული და გამორჩეული სახითაა გამოძერწილი. ის განუმეორებელია და ადამიანური იპოსტასის (არსების) ბირთვს წარმოადგენს. ადამიანი ჭეშმარიტად დიადი მაშინ ხდება, როცა ღმერთს თავისი „ღრმა გულით“ უახლოვდება, რადგან სწორედ იქ, მის შიგნითაა „სულიერი ლოცვის ადგილი“ და „სულიერი ბრძოლის ასპარეზი“. ჭეშმარიტი ღვთისმეტყველება და ღვთის შემეცნება განუყოფელია ღრმა გულის განცდისგან. აი, რატომ გვარწმუნებს ღვთის სიტყვა, რომ „გულის დაფარული ადამიანი“ არის „მრავალფასოვანი ღვთის წინაშე“.
უფლის მოწოდება მიმართულია ადამიანის გულისკენ — „პიროვნების სულიერი ცენტრისკენ“, რომელსაც ძალუძს მარადიულობის აღქმა, რათა ადამიანმა „იცნოს თავისი პირველსახე — ცოცხალი ღმერთი“.
ადამიანს, რომელიც ვერ გრძნობს საკუთარ გულს, ღვთის ნათელი სავანის ნაცვლად იქ მხოლოდ ტუმბო აქვს, რომელიც სისხლს აწვდის სხეულს. ის უგულოა და ვერ შეიძენს სიბრძნეს. ადამიანი მხოლოდ მაშინ არის ჭეშმარიტად ცოცხალი ღვთის წინაშე, როდესაც მის გულში საღვთო და გონითი (ნოეტური) განცდაა. წინააღმდეგ შემთხვევაში, მისი ბუნება დანაწევრებულია: გული ერთს ეძებს, გაფანტული გონება — მეორეს, ხოლო აღვირახსნილი სხეული ჯიუტად მიჰყვება თავისი საჭიროებებისა და ვნებების დაკმაყოფილებას. როდესაც გონება გულს სცილდება, ის შეგრძნებების მეშვეობით გარე სამყაროში იფანტება, „ტრიალებს და გაიტაცება“ წარმოსახვის ყოველი ქარით და ადვილად ხდება დემონური ენერგიისა და ხიბლის ტყვე. თუ გონება, როგორც მმართველი ძალა, არ დარაჯობს გულის ზღურბლს, გული რჩება გაქვავებული; მისი ნიადაგი მხოლოდ ბოროტ ზრახვებს შობს, რომლებიც ახშობენ ღვთის სიტყვის უხრწნელ თესლს. მაშინ ის ყოველგვარი მანკიერების ბუდედ იქცევა. ცოდვა, როგორც სულიერი მოვლენა, ფარულად სწორედ ადამიანის გულის სიღრმეში აღესრულება.
თუ გვსურს, რომ ჩვენი სხეული და სული ღვთის დიდების გამოცხადების ადგილად იქცეს და ჭეშმარიტად ვიზეიმოთ ჩვენი პირადი აღდგომა (პასექი), ჩვენი ღრმა გული უნდა ვიპოვოთ. ამაო და უგუნურ საზრუნავებში გაფანტული გონება უნდა დაბრუნდეს და შეუერთდეს „ჩვენი სხეულის ყველაზე შინაგან სხეულს“ — ჩვენს გულს.
წმინდა და უბიწო ეკლესია, სულიწმიდის ნიჭთა საუნჯე, წმინდა მარხვის პერიოდს აწესებს, როგორც ნათელს, რომელიც გვინათებს და გამოისყიდის ჩვენი ცხოვრების დარჩენილ დროს. დიდი მარხვა ჩვენთვის დიდი შესაძლებლობა და პრივილეგიაა, რომელსაც ღმერთი გვაძლევს მასთან თანამშრომლობისთვის, რათა კვლავ ავანთოთ წმინდა ნათლისღებით მიღებული მადლი და გავაცოცხლოთ ჩვენი გული.
ეს პერიოდი გვეხმარება, ჩვენი მცირედი წვლილი შევწიროთ ღმერთს — მაგალითად, მარხვის მცნების შესრულებით. მარხვა ათვინიერებს ჩვენს სხეულსა და სულს, რათა გულში ადგილი დარჩეს მადლის მოსვლისთვის. ეს მადლი გვაერთიანებს ეკლესიის სხვა წევრებთან, რათა ჩვენც გავხდეთ მისი უძლიერესი წევრების — წმინდანების — ნიჭთა თანაზიარნი.
მამა სოფრონის თანახმად, მარხვა განწმენდს გულს და მადლის მეშვეობით მას „ჭვრეტისუნარიანს“ (ნათელმხილველს) ხდის, რათა შეძლოს სულიერი სიბრძნის მიღება. წმინდა სილუან ათონელიც იმავე სულისკვეთებით გვასწავლის, რომ მარხვა სასარგებლოა მაშინ, როცა ის შერწყმულია თავშეკავებასთან, მღვიძარებასთან, მდუმარებასა და სხვა სათნოებებთან. თუმცა, მისი მთავარი ძალა სიმდაბლიდან მომდინარეობს.
განკურნების პროცესის დასაწყისში, რასაც ეკლესია მარხვის პერიოდში გვირჩევს, გონება იკრიბება გარე სამყაროდან (სადაც ის შეგრძნებების გამო იყო გაფანტული) და შედის გულში. გონება და გული ერთიანდება ახალ ხედვაში: ღმერთი ხდება ყველაფრის ცენტრი და ადამიანი მდაბლად მიმართავს მისკენ მზერას.
სინანულის სული სერავს ჩვენს სიღრმეებს და ააშკარავებს იმას, რაც გულშია დაფარული. მაშინ ჩვენს რეალურ მდგომარეობას ისე ვხედავთ, თითქოს ღვთის თვალით ვუყურებდეთ. როგორც ცოდვა ჩაიდინება გულის სიღრმეში, ისე სინანულიც აღესრულება გულში — ჩვენი სულის ყველაზე შინაგან ადგილას. სინანული კურნავს და განამტკიცებს ჩვენს ბუნებას ღვთის მადლით და ბადებს ჩვენში ღვთისადმი დაუოკებელ სწრაფვას.
დიდი მარხვის განმავლობაში წმინდა ეკლესია ცდილობს, ჩვენში სინანულის ძლიერი იმპულსი დანერგოს და გააძლიეროს — მარხვის, სინანულის მომგვრელი მდიდარი ღვთისმსახურების, მეტანიების, მუხლმოდრეკისა და სხვა ღვაწლის მეშვეობით. ეკლესიის მიზანია შთაგვაგონოს მხურვალე ლოცვა, რომელიც განგვწმენდს ვნებებისგან და ჩვენში დათესავს საღვთო სიყვარულის წმინდა ტკივილს, რათა არც გონებაში და არც გულში არ დაგვრჩეს სხვა ფიქრი, გარდა იმ ცოდვის სიძულვილისა, რომელიც ასე ადვილად გვატყვევებს, და მაცხოვარი ღმერთის მხურვალე სურვილისა. ასეთი სინანულის ცენტრალური წერტილია იმ აღქმის ერთგულება, რომელიც ნათლისღებისას დავდეთ: რომ ამიერიდან მკვდარნი ვიქნებით ცოდვისთვის და ცოცხალნი — მისი სიტყვისა და მცნებებისთვის.
წმინდა და დიდი მარხვისას ეკლესიას სურს გაგვხადოს უფლის სიტყვის თანაზიარნი: „მკვდარი ვიყავი და, აჰა, ცოცხალი ვარ უკუნითი უკუნისამდე“. ის გვაძლევს შანსს, სიკვდილის მცირე გემო ვიგემოთ მარხვის, აღსარების, მოწყალების გაცემისა და, ზოგადად, ასკეტიზმის გზით. მარხვისას ტანჯვის (ღვაწლის) მეშვეობით, ჩვენ ვემსგავსებით და ვენათესავებით ქრისტეს, რომელიც იტანჯება ამ სამყაროში; ამით მისი აღდგომის ძალა გადმოგვეცემა, რათა ჩვენ, როგორც ეკლესიის ნათლისმტვირთველმა შვილებმა, აღდგომის წმინდა დღეს ვიგალობოთ: „გუშინ შენთან ერთად დავიფალი, ქრისტე, დღეს შენთან ერთად აღვდგები“. რა ზომითაც მივიღებთ მონაწილეობას ქრისტეს ვნებასა და მის დამდაბლებაში (კენოზისში), იმავე ზომით მივიღებთ მისი ნიჭების სიმდიდრესა და მისი აღდგომის მადლს.
კიდევ ერთი გზა, რომლითაც დიდმარხვაში ჩვენს ღრმა გულს ვპოულობთ, წმინდა წერილის მუდმივი კითხვაა. ქრისტეს სიტყვა არის უქმნელი საღვთო ნათელი, რომელიც მიმართულია ადამიანის ღრმა გულისკენ, მისი იპოსტასური არსის ბირთვისკენ. პირველ რიგში, იმისთვის, რომ ჩვენი გული გაიხსნას ქრისტეს სიტყვისთვის და მიიღოს სინანულის მადლი, ჩვენ უნდა გვქონდეს სრული რწმენა ქრისტეს ღვთაებრიობისა. მაშინ ქრისტეს ცოცხალი სიტყვა ჩავარდება ჩვენი გულის დაფარულ სიღრმეში, როგორც სიყვარულის თესლი, რომელიც შობს ჩვენს სულში სინანულს — სინანულს, რომელიც აღემატება ჩვეულებრივი რელიგიური სინდისის ფარგლებს. ეს გამოცდილება მტკიცედ გვარწმუნებს, რომ ქრისტეს სწავლება სცილდება ეთიკის დონეს და ის განმაღმრთობელია. სახარებისეული სწავლება ღვთის სიტყვის ბრწყინვალებით ანათებს ჩვენს შინაგან ხედვას და ნატიფ სულიერ განცდას ბადებს გულში, რათა ამიერიდან არცერთი მოძრაობა თუ ფიქრი არ დარჩეს ჩვენი ყურადღების მიღმა. უფლის სიტყვაში დავანება მიგვიძღვის მისი საღვთო მცნებების დაცვისკენ და ასე გვაყენებს უფლის გზაზე, რათა თავად ის, ვინც არის „გზა“, გახდეს ჩვენი თანამგზავრი. თუ სახარებისეულ სიტყვაში წყურვილითა და სიმტკიცით დავრჩებით, მაშინ, ლუკასა და კლეოპას მსგავსად, ჩვენც შევიძენთ „გულს, რომელიც იწვის ჩვენში“, მზადმყოფს იმისთვის, რომ იცნოს აღდგომილი უფალი მისი სიყვარულის ცეცხლითა და სიტკბოებით.
გონება მაშინ ჩადის გულში, როდესაც ის სახარებისეული მცნებებით ჯვარცმულია. ის იკურნება და უერთდება გულს. მადლით დაჩრდილულნი, ჩვენ ძალუძს უარი ვთქვათ სამყაროს ყველა ხილულ საგანზე და გავხდეთ ქრისტეს უხრწნელი სიყვარულის სულის მოწაფეები.
გონებისა და გულის გაერთიანება შესაძლებელი ხდება ჯვარცმის მეშვეობით, რომელიც ორ ეტაპად მიმდინარეობს. პირველ ეტაპზე, პავლე მოციქულის თანახმად, უდიდესი ბრძოლაა საჭირო სამყაროს ამაოებისა და მისი იმ „მაღალი იდეალებისგან“ თავის დასაღწევად, რომლებიც ღვთის წინაშე სისაძაგლეა: „სამყარო ჯვარცმულია ჩემთვის“. მეორე ეტაპზე მთელი ჩვენი ძალისხმევა მიმართულია იმაზე, რომ სრულად მივენდოთ ღვთის ნებას, ამოვძირკვოთ ცოდვის კანონი ჩვენი გულიდან და გავთავისუფლდეთ შინაგანი მონობისგან: „და მე — სამყაროსთვის“. სულიერი ბრძოლა გრძელდება მანამ, სანამ სახარებისეული სიტყვა არ დამკვიდრდება ჩვენში, როგორც ჩვენი არსებობის ერთადერთი და მარადიული კანონი. მაშინ ჩვენ ვხდებით ღვთის ტაძარი და ვატარებთ ჩვენში სტუმრად მადლის სულს, მიუხედავად იმისა, თუ რა გარეგნულ პირობებში ვცხოვრობთ. მთელი ქმნილება ჩვენთვის ეკლესიად და ცოცხალი ღვთის წინაშე წარდგომის ადგილად იქცევა.
მამა სოფრონი ამ ორ ეტაპში სულიერი თავისუფლების ორ ხარისხს ხედავდა. პირველი ხარისხი არის სამყაროზე უარის თქმა და სხვებზე ძალაუფლების დათმობა. მეორე ხარისხი კი გულის სრული თავისუფლებაა, რაც აუცილებელია, რათა უფლის წინაშე შეურყევლად ვიდგეთ. ეს ნიშნავს „სხვათა გავლენისგან გათავისუფლებას“. ადამიანის თავისუფლების სრულყოფა მისი, როგორც პიროვნების, სრულყოფაა. ეს არის ჩვენი სრული რეალიზაცია და საბოლოო მიზანი.
წმინდა დოროთე ღაზელი და წმინდა გრიგოლ პალამა პავლე მოციქულის ამ სიტყვებს — „სამყარო ჯვარცმულია ჩემთვის და მე სამყაროსთვის“ — განმარტავდნენ, როგორც მონაზვნური ცხოვრების ორ საფეხურს. ორივე მამა პირველ ეტაპს უკავშირებს იმ ცოდვაზე უარის თქმას, რომელიც ასე ადვილად გვატყვევებს სამყაროში, ხოლო მეორეს — ადამიანის შინაგან სიკვდილს ცოდვილი ვნებებისთვის, ანუ „უვნებობას“.
როგორ ავიცილოთ თავიდან ცოდვა, როცა ვცხოვრობთ სამყაროში, რომელიც „ბოროტებაში დევს“? ეს შესაძლებელია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ვისწავლით ჩვენი გულით ცხოვრებას, სინანულის ლოცვაში საკუთარი თავის მხილებას და მღვიძარებას უფლის სახელის მოხმობით. სიფხიზლის მეშვეობით ჩვენ ვიპოვით გულში „წყაროს წყალს“ და ნათელს, რომელიც იზიდავს გონებას. ბოროტი ზრახვები თუ ხატებები ვეღარ აღიბეჭდება გონებასა და გულში, არამედ ადვილად იქნება უგულებელყოფილი, რადგან შინაგანი ადამიანის მიზიდულობა გულისკენ უფრო ძლიერი იქნება, ვიდრე ნებისმიერი გარეგანი შთაბეჭდილება: „რადგან უფრო დიდია ის, ვინც თქვენშია, ვიდრე ის, ვინც სამყაროშია“. მღვიძარების გარეშე მადლი გულში ვერ ნარჩუნდება. სულიერი გლოვა მუდმივ კონტაქტში გვამყოფებს სიცოცხლის სულთან, სანამ გულში დაგროვილი ღვთის მადლი სისრულეს არ მიაღწევს. საბოლოოდ კი სულიწმიდით ჩვენი ხელახალი შობა აღესრულება.
ქრისტემ თავისი ჯვარითა და აღდგომით აღასრულა უდიდესი მცნება, რომელიც მამისგან მიიღო და მორწმუნეებს მიანიჭა „მადლი მადლისა წილ“. ადამიანი, რომელიც იესოს სახელს უხმობს, ეზიარება ქრისტეს ჯვარისა და აღდგომის საიდუმლოს; მისი გული ცოცხლდება და ღვთაებრიობის ტაძარი ხდება. ქრისტეს სახელის ღვთისმოსავი მოხმობა აცოცხლებს მარადიული ღვთის მყოფობას ჩვენს გულში და გვანიჭებს განსაკუთრებულ ენერგიას — ახალ სიცოცხლეს, რომელიც მთელ ჩვენს არსებას მსჭვალავს. ქრისტეს სახელის გამეორება აღარ არის დამღლელი, არამედ მიგვიძღვის სიყვარულისა და სიბრძნის მზარდი სავსეობისკენ. ჩვენი თვალები იხსნება, რათა მუდმივად აღმოვაჩინოთ ქრისტეს გზის ახალი საიდუმლოებები და მისი მიუწვდომელი განგებულება ჩვენს ყოველდღიურ ცხოვრებაში. ჩვენ ვმდიდრდებით მარადისობის გამოცდილებით.
მარხვის პერიოდი არის ჩვენს გულზე მუშაობის დრო და ნებაყოფლობითი სიკვდილის სკოლა. უფლის გზა გადის ჯვარზე სიკვდილსა და ჯოჯოხეთში ჩასვლაზე — სიცოცხლისმყოფელ აღდგომამდე. როდესაც ვიტვირთავთ ნებაყოფლობით ტანჯვას, უდრტვინველად და მადლიერებით ვიღებთ იმ განსაცდელებს, რომლებსაც ღვთის განგებულება უშვებს ჩვენს ცხოვრებაში, ჩვენ რწმენით ვწვდებით საღვთო სიყვარულის გამოუთქმელ საიდუმლოს, რომელიც ჩვენი გულისთვის ჯოჯოხეთის უფსკრულამდე ჩადის. ქრისტეს საიდუმლოს ჩვენი შემეცნება არასოდეს იქნება სრული, თუ ჩვენი გამოცდილება არ მოიცავს „ჯოჯოხეთში ჩასვლასაც“.
ქრისტეს აღდგომის რწმენა და ჩვენივე აღდგომის იმედი შთაგვაგონებს, ვიცხოვროთ ღვთის მცნებების შესაბამისად, ჩვენი ხორციელი ნებისათვის მკვდარმა. ასე გამოჩნდება ჩვენი ღრმა გული და გამოცდილებით გვეცოდინება, რომ „სიკვდილიდან სიცოცხლეში გადავედით“.
მხოლოდ ის შრომა, რომელიც ჩვენს გულში შევასრულეთ, გაგვყვება მარადისობაში. თუ ამ ცხოვრებაში განვიწმენდთ გულს, მაშინ, ღვთის აღთქმისამებრ, ვიხილავთ მის სახეს: „ნეტარ არიან წმინდანი გულითა, რამეთუ მათ ღმერთი იხილონ“.
თანამედროვე ადამიანის ტრაგედია ისაა, რომ ის საკუთარი გულის მიღმა ცხოვრობს. ის ფიქრობს, მუშაობს, ლაპარაკობს, უყვარს და ლოცულობს კიდეც გულის გარეთ. დიდი მარხვის პერიოდი ჩვენ, ქრისტიანებს, გვაძლევს დიდ შანსს, შევიდეთ ჩვენს გულში და დავუბრუნდეთ მას, როგორც უძღები შვილი მამის სახლს. ჩვენი შინაგანი ჯოჯოხეთის ხილვა ღვთის სიწმინდისა და მისი უბიწო სიყვარულის შუქზე, ჩვენს სულში ბადებს დაუოკებელ სურვილს, რომ „დავამსხვრიოთ ჩვენი დაცემის ბორკილები“ და სრულად მივენდოთ ნათლისა და სიყვარულის ღმერთს, რომელიც სიცოცხლის მოსაცემად მოდის და არა სიკვდილის. მაშინ უფლის ხმა გაიჟღერებს ჩვენს გულში: „შვილო ჩემო, მომეცი მე შენი გული“ და ისევე გამოაცხადებს: „შვილი ჩემი ხარ შენ, მე დღეს გშობე შენ“.
თავისი ცოცხალი სიტყვით უფალმა იესომ დათესა „უხრწნელი თესლი“ და თავისი სულის მადლით მოგვანიჭა შვილობის ნიჭი, შობა ეკლესია და გაგვხადა თავისი აღდგომის შვილები. ქრისტეს გამარჯვება უკანასკნელ მტერზე — სიკვდილზე — ჩვენს ღრმა გულში აღესრულება და იქვე ხდება მართლმადიდებელი სარწმუნოების ტრიუმფიც. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, მადლი ჩვენს გულზე აღბეჭდავს უფალ იესოს ხატს და გაგვხდის სიკვდილზე მისი გამარჯვების მემკვიდრეებად.
მადლობა შევწიროთ ღმერთს, საყვარელო მამებო და ძმებო, რომელმაც მოგვცა დიდი მარხვის ეს პერიოდი, რათა მისი მადლით აღძრულნი, ვიპოვოთ ჩვენი ღრმა გული და შევიდეთ მკვდრეთით აღდგარი ქრისტეს ცოცხალ მყოფობაში. ქრისტე, ეკლესიის სიძე, აკაკუნებს ჩვენი გულის კარზე და ეძებს ჩვენი სულის სრულ ერთობას მის წმიდა სულთან. ყოველი შემთხვევა, როდესაც ვუახლოვდებით და შევდივართ უფალ იესოს საკვირველ მყოფობაში, ჩვენი პირადი აღდგომაა. ნურცერთი მორწმუნე ნუ დარჩება ქრისტეს საქორწინო დარბაზის მიღმა, არამედ მარხვის სულიერად სასარგებლო პერიოდის ღირსეულად გავლის შემდეგ, როგორც განახლებისა და მადლის ჟამისა, დაე, ყველამ ვიზეიმოთ მარადიული აღდგომა.
წყარო: https://pemptousia.com
სტატიაში გამოყენებული ფოტო მასალა შექმნილია სპეციალურად საიტისთვის evqaristia.ge©
